Sağlık Bakanlığı tarafından 1983 yılından beri Nisan ayının ilk haftasında, ülkemizin her tarafında kanser konusundaki farkındalığı artırmak için Kanser Haftası etkinlikleri düzenlenmektedir. Kanser tedavisi yapılan harcamalar, sağlık bütçelerinde hergeçen yıl daha büyük bir pay tutmaktadır. Kanser tedavisinde her geçen gün bir yenilik çıkmaktadır, ancak kanserle savaşta bu yeterli olmayıp, en önemli ilerleme kanserden korunma ve risklerinden uzaklaşma ile olabilmektedir. Bu amaçla toplumun bilinçlenmesi (koruyucu hekimlik hizmeti) giderek daha önem kazanmaktadır.

Kanser ne demektir?
Kanser, vücutta bazı anormal hücrelerin kontrolsuz olarak çoğalması ve diğer dokuları istila etmelerine verilen addır. Kanser tek bir hastalık olmayıp, yüzden fazla türü vardır. Kanser hücreleri vücudun diğer kısımlarına kan yolu veya lenf damarları ile yayılabilir.

Karsinom ne demektir?
Deri veya iç organları çevreleyen dokularda görülen kanser türüne karsinom adı verilir.

Sarkom ne demektir?
Kemik, kıkırdak, yağ dokusu, kas, bağ doku veya damarlardan kaynaklanan kanser türüne sarkom denilir.

Lösemi ne demektir?
Kan yapan dokular veya kemik iliğinden kaynaklanan kanser türüne lösemi adı verilir.

Lenfoma ne demektir?
Bağışıklık sisteminden kaynaklanan kanserlere lenfoma adı verilir.

Kanserden nasıl korunulabilir?
- Tarama testleri
- Aşılanma: human papillomavirüs’e (HPV) karşı aşı yaptırarak rahim ağzı kanserinden ve hepatit B aşısı yaptırarak karaciğer kanserinden korunulabilir.
- Risk faktörlerinden uzak durmak




Kanser için hangi risk faktörleri bilinmektedir?
- Fazla kilolu olmak: vücut kitle indeksi 30’un üzerinde olan hastalarda meme, kalın bağırsak, rahim, yemek borusu, böbrek, pankreas ve safra kesesi kanseri açısından riskin arttığı gösterilmiştir.
- Sigara tüketimi: sigara içen erkeklerde akciğer kanseri riskinin 20 kat arttığı ve pasif içicilerin (yanında iş veya ev ortamında sigara içilen kişiler) akciğer kanseri riskinin riskinin % 20-30 oranında arttığı bilinmektedir. Sigara tüketiminin akciğer kanseri dışında, lösemi, rahim ağzı, yemek borusu, mesane, böbrek, ağız boşluğu ve pankreas kanseri riskinin arttığı bilinmektedir.
- Alkol tüketimi: günde düzenli olarak 50 gram alkol tüketimi ile ağız boşluğu, ses teli, gırtlak, yemek borusu ve kalın bağırsak kanseri riski dört kat artmaktadır.
- Güneş teması: olabildiğince güneş temasından (ultraviyole ışınları) uzak durmakta yarar vardır.
- Östrojen (kadınlık hormonu) kullanımı: bazı doğum kontrol haplarının içinde bulunur. Özellikle, meme kanseri riskini arttırdığı bilinmektedir.
- Bazı enfeksiyonlar: human papiloma virus (HPV) ile rahim ağzı, penis ve vajina kanseri, Hepatit B ve Hepatit C ile karaciğer kanseri, Epstein-Barr virüsü ile Burkitt lenfoma ve helikobakter pilori ile mide kanseri riskinin arttığı bilinmektedir.
- Radyasyon: güneş (ultraviyole) ışınlarından veya röntgen cihazlarından yayılan radyasyon ile kanser riskinin belirgin olarak arttığı bilinmektedir.
- Yüksek yağ içerikli diyet: kalın bağırsak kanseri riskini arttırmaktadır.

Kanserden korunmada düzenli spor yapmanın yararı var mıdır?
Düzenli spor yapan kişilerde kalın bağırsak, meme ve rahim kanseri riskinin azaldığı bilinmektedir.

Meme kanseri taramasında hangi testler yapılabilir?
- Meme muayenesi: Bir Genel Cerrahi Uzmanı tarafından düzenli olarak meme muayenesi yapılmasında yarar vardır.
- Mamografi: 40 yaş üzerindeki kadınlarda bir veya iki yılda bir mamografi yaptırılması önerilir.
- Ultrasonografi: 40 yaş altındaki kadınlarda ve 40 yaş üzerindeki kadınlarda mamografiye ek olarak kitlelerin katı (solid) veya sıvı (kistik) ayırımında ultrasonografi kullanılır.

Rahim ağzı kanseri taramasında hangi testler yapılabilir?
- Smear testi; düzenli olarak yapılması çok yarar sağlar.
- HPV testi: HPV virüsü araştırılması açısından önemlidir.

Akciğer kanseri taramasında hangi testler yapılabilir?
- Akciğer röntgeni
- Balgamda kanser hücresi aranması (sitoloji)
- Bilgisayarlı tomografi

Bağırsak kanseri taraması kimlerde yapılmalıdır?
- 50 yaşın üzerindeki kişilerde
- Birinci derede akrabasında bağırsak polibi veya kanseri olanlarda
- İltihabi bağırsak hastalığı olanlarda
- Familyal (ailevi) adenomatöz polipozis (FAP) hastalığı olanlarda bağırsak kanseri taraması yapmak gerekir.
- Taramada dışkıda gizli kan taraması ve kolonoskopi kullanılır.

Prostat kanseri taramasında hangi testler yapılabilir?
Parmakla muayene: Erkeklerde Üroloji uzmanı tarafından parmakla makattan prostat muayenesi yapılır.
PSA testi: Kanda prostat spesifik antijen (PSA) testi yapılır.

Cilt kanseri taramasında hangi riskler vardır?
Melanom adı verilen cilt kanseri türlerinin % 65-90’ının güneş (ultraviyole) ışınları veya solaryum ile temasdan kaynaklandığı bilinmektedir.

En sık görülen kanser türleri hangileridir?



Erkeklerde:
1) Prostat Kanseri
2) Akciğer Kanseri
3) Kalın bağırsak Kanseri
4) Mesane Kanseri
5) Cilt Kanseri (Melanom)
6) Lenfoma
7) Böbrek Kanseri
8) Ağız boşluğu kanseri
9) Lösemi (Kan Kanseri)
10) Pankreas Kanseri


Kadınlarda:
1) Meme Kanseri
2) Akciğer Kanseri
3) Kalın bağırsak Kanseri
4) Rahim Kanseri
5) Tiroid Kanseri
6) Lenfoma
7) Cilt Kanseri (Melanom)
8) Yumurtalık kanseri
9) Böbrek Kanseri
10) Pankreas Kanseri

2006 yılında ABD kanser dairesi istatistikleridir

National Cancer Institute - Comprehensive Cancer Information
CDC - Cancer Prevention and Control
Kabızlık ve Kanser Forumları - Prof. Dr. Korhan Taviloğlu - Powered by vBulletin
Kanser Bilgileri Forumları - Prof. Dr. Korhan Taviloğlu - Powered by vBulletin