Sayın doktorum, 39 yaşında üç çocuk annesi bir kadınım ve size Diyarbakır’dan yazıyorum. Bende her iki mememde adet öncesinde veya sonrasında fark etmeden ağrı oluyor. Ayrıca her iki mememde de elime yumrular geliyor, ne dersiniz bu kanser belirtisi mi acaba?

Yazdıklarınızdan her iki memenizde adet dönemi ile ilişkisi olmayan ağrı sorununuz olduğu ve elinize bir kitle geldiği anlaşılıyor. Kadınların doktora en sık başvurmasına neden olan meme şikayeti; meme ağrısıdır. Sağlıklı kadınların çoğunda hafif veya şiddetli, özellikle adet döneminden önce ortaya çıkan meme ağrısı vardır. Bu belirtiyle doktora yapılan başvuruların önemli bir kısmında neden çevresindeki olaylardan etkilenerek meme kanserine yakalanmış olma korkusudur. Sigara kullanımı, kafein tüketimi ve stres’in meme ağrısını arttırdığı bilinmektedir. Meme ağrıları adet döneminin herhangi bir döneminde yani adetten bağımsız bir şekilde ortaya çıkabilirler. Bazı meme ağrıları ise dönemseldir. Meme ağrısının en sık sebebi memedeki yapısal değişiklikler (fibrokistik değişiklikler: kanserle ilişkisi yoktur), kistler ve iltihaplardır. Kanserin meme ağrısına yol açması pek olağan değildir (kanserlerin %1-2’sinde meme ağrısı olur). Ağrının kanseri düşündürmesi için memenin belli bir bölgesinde, bir kitle ile birlikte, kanlı meme başı akıntısı ile birlikte ve sebat eden ağrı olması gerekir. Meme kanallarında olan genişlemeler, göğüs duvarının kas ve kemiklerinden kaynaklanan ağrılar ve göğüs sinirlerinden kaynaklanan ağrılar meme ağrısına neden olabilirler. Özellikle adet öncesi dönemde ortaya çıkan ve adet kanamasıyla birlikte ortadan kaybolan meme ağrıları doğurganlık çağında sık görülürler. Adet öncesi sendromunun belirtilerinden biri olarak ortaya çıkabilecekleri gibi adet öncesi dönemin tek belirtisi de olabilirler. Dönemsel meme ağrıları sıklıkla otuzlu yaşlarda görülür ve adet kanamasından 7-10 gün önce başlar ve adetin başlamasıyla ağrı şiddeti azalır. Ağrı genellikle her iki memede mevcuttur ve meme dokusunun en yoğun olduğu üst dış kadranlarda daha sık ve şiddetlidir.

Dönemsel meme ağrısı koltukaltı bölgesine, kola ve hatta dirseğe doğru yayılabilir. Dönemsel meme ağrısı basit bir hassasiyet şeklinde olabileceği gibi, sütyen giyilmesinin bile ağrıyı şiddetlendirdiği, biriyle kucaklaşmanın veya yüz üstü yatmanın bile dayanılmaz olduğu durumlar da söz konusu olabilir. Bu tür ağrılar sıklıkla kronikleşir ve kadınların % 80'inde ağrılar menopoza kadar devam eder. Dönemsel olmayan meme ağrıları ise adet dönemiyle hiçbir ilişkisi olmayan ve nedeni tam olarak aydınlatılamamış bu tip meme ağrıları genellikle 40 yaşından sonra ortaya çıkar ve bazen menopoz çağındaki kadınlarda da oluşabilir. Ağrılar düzensiz aralıklarla oluşur ve meme dokusunun bir bölümünde olabileceği gibi tüm memeye de yayılabilir. Bu tür ağrılar genellikle "yanma", "çekilme", "sızlama", "zonklama" şeklinde olabilir. Dönemsel ağrılarda olduğu gibi koltukaltı bölgesine veya kola yayılabilirler. Bu tür ağrılar başladıktan sonra 2-3 yıl devam edebilir. Kadınların yarısında ağrılar bu süre içerisinde hafifleyerek kendiliğinden geçer.

Ağrı meme kanserinin ender görülen bir belirtisi olmasına karşın yapılan tıbbi değerlendirmeyle meme kanseri olmadığı belirlendikten sonra tedaviye başlanır. Bu amaçla; önce bir Genel Cerrah tarafından meme muayenesi gerekir. 40 yaş altı kadınlarda meme ultrasonu ve 40 yaş üzerinde mamografi ve meme ultrasonu yapılır. Risk faktörü olan kadınlarda veya hekim tarafından gerekli görülen durumlarda mamografi 35 yaştan sonra yapılabilir. Bu tür bir rahatlama çoğu kadında tedavi için yeterli olmaktadır. Tedavide öncelikle kadının kendi meme ölçü ve şekline uygun sütyen kullanarak tedaviye katkıda bulunması son derece önemlidir. İlaç tedavisinde çok çeşitli ilaçlar ve hormonlar kullanılmakta olup her kadının çeşitli türden ilaçlara verdiği cevap farklıdır. Bu nedenle tedavi en az yan etkisi olan ilaçla başlanır ve deneme-yanılmalar sonunda etkili ilaç bulunur. Menapoz öncesi hanımların büyük kısmında görülen bir şikayettir. Kişilerin mesleki, sosyal ve psikolojik hayatlarını etkileyen bir sorundur. Meme ağrısı kronikleşebilir ve uzun yıllar devam edebilir.

Yirmi yaşından itibaren her ay düzenli bir şekilde kendi memelerinizi muayene etmekte fayda vardır. Böylece memelerinizin doğal yapısına aşina olur ve herhangi bir değişiklik veya kitle söz konusu olduğunda kolayca ayırt edebilirsiniz. Adet dönemlerinde memelerde dolgunluk ve sertleşme olur. Dolayısıyla kendi kendine meme muayenesi yapmak için en uygun zaman adet kanamasından sonraki haftadır. Meme kitleleri iyi huylu (selim) veya kötü huylu (habis) olabilirler.

Memenin iyi huylu kitleleri:

• Kistik Hastalık (Fibrokistik meme hastalığı): Kadınlarda en çok görülen meme kitlesi sebebidir. Bu kistlerin içleri sıvı dolu olup adet öncesi dönemde sıvı miktarı artar, memede gerginlik ağrı ve hassasiyet ortaya çıkar. Her iki memede de yaygın olup büyüdüklerinde yuvarlak düzgün hareketli sertçe kitleler halinde ele gelirler. Genellikle menopozdan sonra kaybolmaya başlarlar.
• Yağ bezeleri (lipomlar):
  Değişik büyüklükte tek, ağrısız, yuvarlak değişik büyüklükte meme kitleleridir. İçerisinde yağ dokusu bulunur. Vücudun meme dışında birçok yerinde de görülebilirler.
• Fibroadenomlar: Daha çok gençlerde görülen, genellikle tek, yuvarlak, oval, sert, hareketli, çoğu zaman ağrısız iyi huylu meme kitleleridir. Çoğunlukla tesadüfen fark edilirler.
• Papilloma ( intraduktal papilloma): Meme başı arkasındaki ana süt kanalı duvarında gelişen siğil benzeri yapılardır. Meme başından kanlı bir akıntıya neden olurlar.

Memenin kötü huylu (habis) tümörleri başlıca üç bölgesinden gelişebilir.

• Meme kanalı kanserleri: En sık olan habis meme tümörü tipidir.
• Meme bezi kanserleri: Bu kanser türü meme bezinin kendisinden kaynaklanan ve lobüler kanser adı verilen kanser tipidir.
• Ara dokuların habis tümörleri: En nadir olan meme kanseri türüdür ve bez ile kanlarlının arasındaki bölümden kaynaklanırlar.

Sonuç olarak size bir Genel Cerrah muayenesinden geçmenizi öneririm.

Saygılarımla,

Dr. Korhan Taviloğlu
Genel Cerrahi Profesörü
www.taviloglu.com
www.genelcerrah.com
www.drtaviloglu.tv